ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΚΙΤΡΙΝΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ

 

Ο άνθρωπος με τα κίτρινα παπούτσια

(Μονόλογος της Μαρίνας Αποστόλου)

 

Σκηνικές οδηγίες: Εσωτερικό σπιτιού. Ένα σαλονάκι φτωχικό με έναν καναπέ, ένα τραπέζι με δυο καρέκλες κι ένα άδειο βάζο, μια παλιά τηλεόραση, ελάχιστη διακόσμηση όπως π.χ. ένας μικρός πίνακας στον τοίχο που δεν απεικονίζει τίποτα συγκεκριμένο. Ημίφως. Ένας άντρας που μόλις μπήκε μέσα στο σπίτι. Είναι περίπου πενήντα ετών, φαλακρός, παχουλός με μεγάλη κοιλιά και μεγάλη μύτη, καστανός, φοράει πουκάμισο, παντελόνι με τιράντες και κίτρινα παπούτσια με κίτρινα κορδόνια που ξεχωρίζουν. Ανοίγει την εξώπορτα. Κρατάει στο χέρι του ένα κομμάτι ψωμί που θα δούμε σύντομα πως είναι αντίδωρο από την εκκλησία.

Θα υπάρχουν προσθήκες με βίντεο για την ενίσχυση της δράσης που θα περιγράφονται μέσα σε παρενθέσεις.

Δραματικός χρόνος: Σήμερα – Σύγχρονη δράση

 

Μόλις γύρισα από την εκκλησία. Κυριακή σήμερα. Πάω πάντα στην εκκλησία την Κυριακή. Δεν λείπω ποτέ από την κυριακάτικη λειτουργία. Πάω εκεί και ηρεμώ. Προσεύχομαι. Νιώθω καλά μέσα εκεί. Καμιά φορά, αν έχω νηστέψει, κοινωνάω. Όμως δεν νηστεύω συχνά. Τρώω. Τρώω πολύ. Μ’ αρέσει το φαγητό. Είμαι λαίμαργος. Και δεν μετανιώνω. Δεν το βρίσκω αμαρτία το φαΐ. Δεν είναι στο φαγητό η κακία και άρα και η αμαρτία… Πάντα ήμουν παχουλός. Είχα παραπάνω κιλά από νέος. Δεν άρεσα στις γυναίκες. Με αποφεύγανε. Και με αποφεύγανε γιατί δεν είχα και λεφτά. Το ξέρω. Είμαι σίγουρος πως αυτό έφταιγε. Το ξέρω. Δεν βγάζω πολλά λεφτά στη ζωή μου. Κι έτσι έμεινα ανύπαντρος. Καμιά δεν ήθελε να με πάρει. Πού να με θέλει δηλαδή; Γιατί να με θέλει; Κλητήρας είμαι. Ένας απλός κλητήρας, κατώτερος υπάλληλος σε κάποιο υπουργείο στο κέντρο της πόλης. Θα μου πεις υπάρχει και «σύνθετος» κλητήρας…; Η δουλειά μου είναι να πηγαίνω πέρα-δώθε έγγραφα από το δικό μας υπουργείο προς άλλα υπουργεία ή άλλες υπηρεσίες, συνήθως δημόσιες. Κάνω εξωτερικές δουλειές δηλαδή και έτσι δεν βαριέμαι μέσα εκεί καθισμένος οχτώ ώρες σε ένα γραφείο, όπως οι πιο πολλοί εργαζόμενοι. Τους ξέρω όλους. Όλους τους έχω μάθει τόσα χρόνια. Και όσους έφυγαν με σύνταξη και όσους πήγαν αλλού, τους θυμάμαι τέλεια. Ακόμα. Και κόσμο ξέρω από τα άλλα υπουργεία. Έχω παντού γνωστούς και όχι μόνο κλητήρες φουκαράδες… σαν εμένα που έγινα κλητήρας και τίποτα καλύτερο στη ζωή μου.

Το λύκειο δεν κατάφερα να το βγάλω. Όχι πως δεν ήθελα. Μα στράβωσαν τα πράγματα. Και έτσι έφτασα μόνο μέχρι τις αρχές της δευτέρας λυκείου. Έβγαλα μόνο την πρώτη κι αυτή με δυο μαθήματα τον Σεπτέμβριο. Έμεινα μετεξεταστέος, που λένε.

Παρόλα αυτά, όχι, δεν ήμουν κακός μαθητής. Καλός ήμουν, μωρέ. Και να σπουδάσω ήθελα κι απ’ όλα. Έκανα όνειρα… Για πολιτικές επιστήμες το πήγαινα. Ήθελα να πάω Πάντειο. Μα δεν πήγα. Αντί για εκεί, πήγα στη λαϊκή, να βοηθήσω τον πατέρα μου με τα πορτοκάλια και τα μήλα που πουλούσε για να μας ζήσει.

Οι άνθρωποι σήμερα δεν πάνε στην εκκλησία πολύ. Άλλοι δεν πιστεύουν καν. Ιδίως οι πιο νέοι είναι αυτοί που δεν ασχολούνται και επίσης όσοι δεν φοβούνται τον θάνατο… Όσοι δεν είχαν την ατυχία να τους πλησιάσει ο θάνατος πιο νωρίς και η ζωή να τους δείξει το πιο άσχημο πρόσωπό της: το πρόωρο τέλος της. Εγώ όμως δεν περιμένω τον θάνατο για να τρομάξω και να πιστέψω. Εγώ πάλι και μόνο που μπαίνω εκεί μέσα και μυρίζω το λιβάνι… και βλέπω τα αναμμένα κεριά που λιώνουν αλλά και φέγγουν, που ακούω τις ψαλμωδίες, κοιτάζω τις εικόνες των αγίων που είναι σαν να κοιτάνε εμένα ειδικά… σαν να μου μιλάνε είναι… ηρεμώ... Γιατί είναι και αυτοί ήρεμοι. Έχουν πανέμορφα, φωτεινά πρόσωπα. Γαλήνια, λευκά, στρογγυλά και αληθινά. Ανατριχιάζω στην ιδέα πως κάποτε υπήρξαν σ’ αυτόν τον κόσμο και μαρτύρησαν για την πίστη μας. Την πίστη του λαού μας που άλλοι δεν την δέχονται, την περιγελούν ή δεν την ξέρουν καν.

Εμένα πάντως δεν με νοιάζουν οι άλλοι. Γενικά δεν με νοιάζουν οι άλλοι. Αδιαφορώ ποιοι είναι εκεί, γιατί είναι εκεί έτσι, αν πιστεύουν, αν υποκρίνονται. Δεν με νοιάζει. Με νοιάζει που πιστεύω εγώ. Που μπορώ να κοιτάξω ψηλά τον τρούλο και να αντικρύσω τον ίδιο τον Θεό. Τον Πατέρα όλων μας!

(Σχετικό βίντεο με εικόνες από την εκκλησία, με κάποιον ψάλτη αλλά και γενικά εικόνες από το εσωτερικό ορθόδοξης εκκλησίας) Παλιά έψελνα κιόλας. Οικειοθελώς, από μόνος μου που λένε. Χωρίς ανταμοιβή. Μου άρεσε. Καμιά φορά το έκανα αυτό, βέβαια. Όχι τακτικά. Έχω ωραία φωνή, βαθιά. Μου το έχουν πει πολλοί. Και έτσι είναι! Θα μπορούσα να σπουδάσω στο ωδείο, αν είχα την ευκαιρία. Μα δεν έγινε ούτε κι αυτό. Η φωνή μου, μου χρειάστηκε στη λαϊκή. Για να μάθουν όλοι για την υψηλή ποιότητα και την καλή τιμή των πορτοκαλιών που έφερνε ο πατέρας μου με τον συνέταιρό του από τη Λακωνία.

(Σχετικό βίντεο με εικόνες από τη λαϊκή αγορά, από πάγκους με πορτοκάλια) «Δεν θα βρείτε τέτοια μέλια! Πάρε, πάρε, πάρε! Έλα κοπελιά, έλα να δοκιμάσεις, αν θες. Πορτοκάλια γλυκά, χυμό για το μωρό σου! Έλα, λέμε!»

Και για τα μήλα: «Φρέσκα, ζουμερά! Πάρε, πάρε, πάρε! Έλα, κορίτσι. Πάρε τσαντούλα. Δύο η ώρα, ένα ευρώ, ένα ευρώ να φεύγουμε και σήμερα!»

Είχα και μπράτσα… Μην με βλέπετε έτσι. Κιλά είχα. Αλλά είχα και πλάτη και μπράτσα. Και σήκωνα τα καφάσια χωρίς κόπο. Πονούσα βέβαια μετά στο σπίτι. Πονούσα σε όλο μου το σώμα. Τα πόδια μου τρέμανε και ήθελα να φάω μια κατσαρόλα σπανακόρυζο με πολύ τυρί φέτα και πολλές φέτες λευκό ψωμί. Αλλά έπρεπε να πάω. Έτσι βγάζαμε το ψωμί της οικογένειας. Από εκείνες τις φωνές. Από εκείνα τα φρούτα. Ζούσαμε από εκείνα τα καφάσια κι εκείνους τους πάγκους που στήναμε και ξεστήναμε και κουβαλούσαμε. Από εκείνες τις φωνές. Από εκείνα τα φρούτα. Από τις ξινές πελάτισσες, τις γριές, τις θειάδες με το πορτοφόλι παραμάσχαλα και τα μαλλιά χτενισμένα βουνό ως εκεί πάνω σαν κουνουπίδι, που σέρνανε τα καρότσια και οι ρόδες τους μπλέκονταν με τις ρόδες των άλλων καροτσιών, με τις νεότερες γυναίκες που δένανε αριστερά και δεξιά τις σακούλες με τα φρούτα και τα λαχανικά πάνω στο καρότσι των μωρών τους και μετρούσαν τα λεφτά τους και κυρίως τα ψιλά τους να δουν αν βγαίνουν τσίμα-τσίμα να πάρουν όσα είχαν ανάγκη. Από το κρύο, τη βροχή, τα σκασμένα μου χέρια που ανοίγανε και βγάζανε αίμα. Όπως αίμα βγάζανε και του πατέρα μου του συγχωρεμένου. Άγρια, σκληρά, τραχιά! Δείχνανε τον κόπο μας και τον πόνο μας.

Εξαιτίας της λαϊκής έχω και τη μέση μου. Κι εκεί πονάω και το κουσούρι που μου άφησε είναι μόνιμο πια. Ξέρω εγώ, δεν φταίνε μόνο τα κιλά μου τα παραπανίσια. Φταίει και το παρελθόν μου. Μα δεν παραπονιέμαι. Ήταν μεγάλη ανάγκη να πάω να βοηθάω στη λαϊκή. Τι να έκανα; Είχα επιλογές; Ή σάμπως είχε νόημα να ζηλεύω όσους συνομήλικους είχαν λεφτά και περνούσαν τη ζωή τους άνετα; Μόνο πίκρα και απογοήτευση θα γέμιζα την ήδη μαύρη μου ψυχή.

Ένας γιος έχει χρέος να φροντίζει την οικογένεια όπου ανήκει. Και να βοηθάει τον πατέρα του στη δουλειά. Κι ας μην έχει καλή σχέση με τον πατέρα αυτόν. Ας ήταν μια ζωή ο πατέρας του λέρα. Ας έβριζε, ας φώναζε, ας βαρούσε, ας γύριζε όπου γούσταρε σε καφενεία, σε χαρτοπαιχτικές λέσχες μέχρι το πρωί με όποια γούσταρε. Ας χρωστούσε, ας κάνανε κατάσχεση τα πράγματα του σπιτιού του, ας άλλαζε τα φώτα στην οικογένεια, ας την έκανε ξεφτίλα, ας την έβριζε μέρα-νύχτα που του κοβε την ελευθερία λες και κάποιος του την είχε χρεώσει με το ζόρι του αλήτη. Αλήτης ξε-αλήτης, ο γιος έχει υποχρέωση. Κι έτσι, να μαζί του μέσα στη νύχτα, να φορτώνει, να ξεφορτώνει, να πουλάει, να γκαρίζει, να πονάει η πλάτη του από το κρύο και με ισοθερμικά ρούχα ακόμη, να τρώει βροχή, να προσέχει μην κλέψουν την υπαίθρια επιχείρηση. Κι ο πατέρας, αξιοσέβαστος και συγχωρεμένος πάντα. Γιατί και συγχωρεμένος να μην είναι, ό,τι έγινε, έγινε και αν δεν δούλευες μαζί του τότε, δεν θα έτρωγες ούτε εσύ ούτε όλη η οικογένεια. Πολύ απλά.

(Σκηνή βίντεο με αυτοκίνητο φορτωμένο στην εθνική οδό μέσα στη νύχτα). Η μάνα μου φοβόταν που φεύγαμε μαζί τόσο νωρίς με το αμάξι φορτωμένο μέσα στη νύχτα και βγαίναμε στην εθνική.

Κι έλεγε: (Ακούμε σχετικό ηχητικό με γυναικεία φωνή της μητέρας) «Θα έρθω κι εγώ μαζί σας!»

«Γιατί ρε μάνα;», ρωτούσα. «Τι να κάνεις εσύ;»

(Ηχητικό) «Είμαι υπεύθυνη γι’ αυτό που γίνεται! Εγώ φταίω που τρέχεις εκεί! Κι αν πέσει πάνω μας νταλίκα, να σκοτωθώ κι εγώ. Όχι μόνο εσύ. Εδώ δίπλα σου κι εγώ. Εδώ κι όπου μας βγάλει».

Α, ρε μάνα…

Στο υπουργείο που δουλεύω με συμπαθούνε όλοι. Όλοι έχουν έναν καλό λόγο να πούνε για μένα. Δουλευταρά με λένε, προκομμένο, άξιο, καλό παιδί, γλυκό παιδί μα και άτυχο, αλλά και κακομοίρη, δυστυχισμένο… Έχω ακούσει και τέτοια λόγια λύπησης να λένε σε βάρος μου. Δεν βαριέσαι… Δεν τους παίρνω τοις μετρητοίς. Εγώ δεν νιώθω καθόλου κακομοίρης κατά βάθος. Είμαι ένας άνθρωπος σαν όλους αυτούς που αγωνίζονται να μην πέσουν κάτω, να ζήσουν, να μην ντρέπονται, να μην ενοχλούν, να προχωρήσουν όσο καλύτερα μπορούν. Κάποιοι άλλοι με ενθαρρύνουν και μου λένε να πάω στο εσπερινό λύκειο και να πάρω το απολυτήριο που δεν πήρα ποτέ. Εγώ όμως δεν έχω κουράγιο. Κι άλλοι, λέει, είναι σαν εμένα. Δεν θα ξεχωρίζω. Τι φοβάμαι; Τι ντρέπομαι…; Μα εγώ κατά βάθος βαριέμαι και ίσως μέσα μου να φοβάμαι και την αποτυχία. Κι αν φάω τα μούτρα μου; Κι αν δεν τα παίρνω πια; Αν γίνω ρεζίλι στους καθηγητές; Άλλο πως ήμουν κάποτε πριν χρόνια κι άλλο τώρα πια. Έχω αλλάξει. Δεν είμαι ο ίδιος άνθρωπος. Είμαι πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι μαζί. Όπως είμαστε όλοι μας, όσοι μεγαλώσαμε τουλάχιστον και φτάσαμε σε μια ηλικία κάπου στη μέση και δεν φύγαμε άρον-άρον από τη ζωή αυτή.