ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΘΕΟΥ

 

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΘΕΟΥ

ΤΟΥ ΜΑΡΚ ΜΕΝΤΟΦ

       

       ΑΠΟΔΟΣΗ- ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ:

  ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

 

Αναλύει η Μαρίνα Αποστόλου την παράσταση της Κυριακής 27 Σεπτεμβρίου 2026 (στις 7.30 μ.μ.) στο θ. ΑΛΦΑ, Στουρνάρη & Πατησίων -  ΑΘΗΝΑ

 

Παίζουν οι καλλιτέχνες: Ευσταθία Τσαπαρέλη, Πάρης Θωμόπουλος, Άντρια Ράπτη, Μιχάλης Γεωργακόπουλος, Δημήτρης Δεληγιάννης, Σοφία Σίμου

«ΕΓΩ ΘΕΛΩ ΝΑ ΣΥΝΔΕΘΩ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ!»

 

«Είμαι εδώ για σένα…» : Υπάρχει αλήθεια πιο όμορφη πρόταση να πει ένας άνθρωπος στον άλλον και να την εννοεί υλοποιώντας την χωρίς ίχνος λύπησης; Πόσο δύσκολο είναι να μετουσιωθεί σε πράξη η αγάπη χωρίς να έχει ημερομηνία λήξης η ανθρώπινη σχέση αλλά συνάμα να επιτευχθεί αρμονικά και η συνύπαρξη με βάση την υπάρχουσα διαφορετικότητα του ενός ατόμου;

Θεωρώ πραγματικά πελώριο άθλο το ανέβασμα του συγκεκριμένου έργου όχι μόνο διότι οι ηθοποιοί θα πρέπει να μάθουν την απαιτητική νοηματική γλώσσα (κάτι που αποδεικνύει περίτρανα πόσο ευπροσάρμοστο καλείται να είναι κάθε φορά το λειτούργημά τους και πόσο εύπλαστοι πρέπει να είναι οι ίδιοι ανάλογα με την παράσταση στην οποία θα πρωταγωνιστήσουν) αλλά διότι ζητείται από αυτούς να μεταδώσουν απίστευτα βαθιά συναισθήματα στο κοινό που τους παρακολουθεί από κάτω… Δεν αρκεί λοιπόν να μιλήσουν τη νοηματική… Οφείλουν να βγάλουν επί σκηνής το συγκλονιστικό συναισθηματικό φορτίο που κουβαλάει το εν λόγω έργο.

Ο Δημοσθένης Παπαδόπουλος αποδίδει το αριστούργημα του Μαρκ Μέντοφ φέρνοντάς το στα ελληνικά μέτρα (έχουμε ελληνικά ονόματα: ο Παύλος, η Μαρία, ο Δημήτρης, η Λίνα που κάποια στιγμή θα δουν την πασίγνωστη κωμωδία Καλώς ήλθε το δολάριο και θα γελάσουν με αυτή) ωστόσο διατηρώντας τον σκελετό του θεατρικού έργου καθώς και την ουσία της υπόθεσης. Σε ένα σχολείο για κωφά και βαρήκοα παιδιά καταφθάνει ένας καθηγητής λογοθεραπείας. Με πλούσιο βιογραφικό και πηγαία ανθρωπιά, σκοπεύει να κινηθεί πιο πρωτοποριακά στο πλαίσιο των καθηκόντων του (παρότι η διεύθυνση του σχολείου δεν επιθυμεί τίποτα καινοτόμο) στηρίζοντας και ψυχολογικά τους μαθητές ενώ ταυτόχρονα έλκεται ερωτικά από την απόλυτα κωφή καθαρίστρια του σχολείου και πρώην μαθήτρια εκεί. Η ερωτική σχέση που θα συνάψει μαζί της θα οδηγήσει και τους δύο στα όριά τους καθώς θα δοθεί η αφορμή να ξεδιπλωθούν όχι απλά οι αδυναμίες της κωφής κοπέλας αλλά κυρίως οι αδυναμίες του κράτους, της κοινωνίας, του εκπαιδευτικού συστήματος και εν γένει του περίγυρου.

Μια πληθώρα ερωτημάτων γεννιούνται και ψηλώνουν στο μυαλό του κοινού: Από τη δεκαετία του 1970, οπότε και ο Αμερικάνος συγγραφέας συνέλαβε το έργο, τι έχει αλλάξει προς το καλύτερο; Γιατί υπάρχουν παιδιά of a lesser God (το less σημαίνει ήδη λιγότερο κι όμως ο Μέντοφ του βάζει τόσο λογοτεχνικά συγκριτικό βαθμό!); Τι ισχύει με τα δικαιώματα όχι μόνο των κωφών και βαρήκοων αλλά γενικά των μη υγιών ανθρώπων; Τι γίνεται με την πρόσβαση στην εκπαίδευση άρα και στην εργασία; Πώς συμπορεύονται με τους ακούοντες και κατ’ επέκταση με τους «υγιείς»; Πώς επικοινωνούν και μοιράζονται την καθημερινότητα, το σπίτι, ένα δείπνο, ένα μπάνιο στη θάλασσα, μια επίσκεψη για χαρτιά σε μια άλλη οικία; Πώς πείθουν ότι δεν κοροϊδεύουν, ότι δεν στερούνται νοημοσύνης, πώς διαχειρίζονται τη ζήλεια, τη διεκδίκηση; Και πώς η απομόνωση και η άρνηση καταλήγουν να συνιστούν την άμυνά τους σε έναν κόσμο όχι πάντα φιλικό που τους υπαγορεύει το τι είναι οι ίδιοι; Τέλος, πόσο δύσκολο είναι να εισέλθουν οι μεν στον κόσμο των δε, να επέλθει η χρυσή τομή, κάπου μεταξύ ήχων και σιωπής;

Σε ένα σκηνικό χωρίς πολλά props παρά μόνο με λίγα θρανία και ένα φωτεινό κουδούνι, με το μαύρο να κυριαρχεί σε σκηνή και ενδύματα (ακόμα και το μαγιό και το παρεό της Μαρίας είναι μαύρα) αλλά με όμορφα μουσικά θέματα και χρήση βίντεο που μας ταξιδεύουν στη θάλασσα (κοντά, υποτίθεται, στο σχολείο και στο σπίτι του Παύλου του καθηγητή) και αποδίδουν τα σημαινόμενα της νοηματικής, ο Δ.Π. επιλέγει μια πρωτότυπη σκηνοθεσία που αγγίζει βαθιά τις ψυχές των θεατών… Υπάρχουν στιγμές που η παράσταση συνταράζει: η σκηνή στην παραλία με τον κουβά νερού που καταβρέχει το ζευγάρι, η σκηνή που η Μαρία συνομιλεί με τον Δημήτρη για το γραπτό διάβημα στο Υπουργείο, η σκηνή που η Λίνα παρακολουθεί στη διαπασών τηλεόραση ενώ ο Παύλος παλεύει να συνεννοηθεί με τη Μαρία αλλά και η σκηνή που η τελευταία πιάνει μετά από πίεση του Παύλου το μικρόφωνο και με άναρθρες κραυγές σπαράζει για την αδυναμία της να κάνει και αυτή ό,τι μπορούν να κάνουν οι πιο πολλοί: Να μιλήσει!

Και δύο λεπτομέρειες σκηνοθετικά που πρόσεξα και θέλω να αναφέρω: Πρώτον, η παράλειψη της ατάκας του καθηγητή όταν η Μαρία τού εκμυστηρεύεται το γεμάτο με σεξ παρελθόν της με φίλους της αδερφής της (εκεί ο Παύλος την διακόπτει για να της πει πως δεκάρα δεν δίνει για τους «σπυριάρηδες εφήβους που ξεκάβλωσε παλιότερα») και η όχι τυχαία επιλογή του κομματιού Les pêcheurs de perles του Georges Bizet καθώς οι στίχοι του λένε je crois entendre encore = νομίζω ότι ακούω ακόμα … sa voix tendre et sonore = τη φωνή της την τρυφερή και την ηχηρή…  ένα λογοπαίγνιο, τρόπον τινά, με τον ήχο και τη φωνή, την αίσθηση της ακοής, ένα μουσικό θέμα που θέλει να ακούσει ο Παύλος αλλά δεν το κάνει γιατί πολύ απλά δεν μπορεί να το μοιραστεί με την αγαπημένη του…

Ο Πάρης Θωμόπουλος δεν παίζει απλά τον Παύλο˙ ο Πάρης Θωμόπουλος ζει τον ρόλο του και μαγεύει το κοινό! Είναι κάτι πολύ περισσότερο από πειστικός, συγκινητικός, σωστά δουλεμένος. Τα συναισθήματα που παρήγε στη σκηνή ενσαρκώνοντας τον ερωτευμένο και πάνω απ’ όλα τον Άνθρωπο ανατρίχιαζαν, διείσδυαν στην ψυχή, αναστάτωναν. Ήταν τέλειος, γεμάτος πάθος, από την αρχή ίσαμε το τέλος. Πραγματική υποκριτική απόλαυση.

Η Ευσταθία Τσαπαρέλη μεταμορφώθηκε άριστα στη Μαρία που έχει μέσα της δικαιολογημένο θυμό και έχει επιλέξει πεισματικά να μην διαβάζει χείλη περιμένοντας τους άλλους να μπουν στον δικό της κόσμο και όχι εκείνη να πρέπει διαρκώς να κατανοεί εκείνους. Η διστακτικότητα αρχικά απέναντι στον Παύλο, οι εντάσεις στην πορεία, τα ξεσπάσματα, η «φωνή» της απέναντι σε ό,τι αδικεί και μειώνει, όλα τα χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου που ζητά ισότητα και προσωπικότητα έλαβαν σάρκα και οστά μέσα από την ερμηνεία της Τσαπαρέλη. Μπράβο της για αυτό που καταφέρνει επί σκηνής.

Πολύ καλοί όμως ήταν και οι άλλοι τέσσερις ηθοποιοί που πλαισίωναν το ζευγάρι: οι Άντρια Ράπτη, Μιχάλης Γεωργακόπουλος, Δημήτρης Δεληγιάννης και Σοφία Σίμου που υποδύθηκαν τους υπόλοιπους ρόλους του διευθυντή του σχολείου, της μητέρας της Μαρίας και των δύο μαθητών που μιλούσαν με προσπάθεια και εξάσκηση. Είναι άξιοι συγχαρητηρίων που ενεπλάκησαν στην εκμάθηση της νοηματικής αλλά και απέδωσαν τους χαρακτήρες του έργου τόσο όμορφα με τους δύο μαθητές να ξεχωρίζουν τόσο ο Δεληγιάννης στη διάδρασή του με την Τσαπαρέλη όσο και η Σίμου που φλέρταρε επίμονα τον Παύλο και ήθελε να δει τηλεόραση με την ησυχία της στο σπίτι του.

Κανείς δεν γεννιέται και δεν μεγαλώνει σε μια κοινωνία χωρίς όνειρα αρκούμενος στο ελάχιστο και στο μη ωραίο. Και όλοι οι άνθρωποι αξίζουν ευκαιρίες και στήριξη! Πανέμορφο έργο, υπέροχη παράσταση για 2^η χρονιά στο θ. ΑΛΦΑ. Σπεύσατε όσοι δεν προλάβατε πέρσι. Εφέτος μάλιστα ανεβαίνει Σαββατοκύριακα.

 

Λοιποί συντελεστές:

Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης

Βοηθός σκηνοθέτη: Λίνα Μπότη

Φωτογραφίες: Χάρης Γερμανίδης & Χρήστος Καρτέρης

Trailer: Χρήστος Καρτέρης

Διδασκαλία Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας: Αρτεμησία Παντελάκη, σε συνεργασία με την Άννα Λιάκου (Διερμηνέας ΕΝΓ)

Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble

Παραγωγή: Τάσος Ιορδανίδης

 

ΒΙΝΤΕΟ: https://www.youtube.com/watch?v=rUENqBlphrg