ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: Η ΦΩΚΙΑ

 

η φώκια

του Μάνου Θηραίου

 

Θέατρο «Άβατον»

Ευπατριδών 3, Γκάζι

 

Σκηνοθεσία: Βλάσης Πασιούδης & Μάνος Θηραίος

Ερμηνεύει ο Βλάσης Πασιούδης

 

Αναλύει η Μαρίνα Αποστόλου την παράσταση της Κυριακής 29 Μαρτίου 2026 (στις 6.00 μ.μ.)

 

«Ζούμε σε ένα διαρκές πένθος και δεν ξέρω το γιατί…»

 

Ο σύγχρονος άντρας τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της θεατρικής γραφής του Μάνου Θηραίου: γιος, φοιτητής, εργαζόμενος, εραστής, σύζυγος, φίλος, πατέρας, αδερφός. Είθισται να γίνεται λόγος για τους πολλαπλούς ρόλους που αναλαμβάνει η γυναίκα διαχρονικά, όμως και εκείνοι του άντρα δεν είναι κατώτεροι ούτε λιγότερο βαριοί και δύσκολοι. Απεναντίας, συχνά είναι αφόρητοι.

Κεντρικός θεματικός άξονας η ζωή του Μάνου, ενός νέου ακόμα άνδρα, ο οποίος όμως έχει να μας αφηγηθεί τόσα πολλά. Και το κάνει με μεγάλη επιτυχία αφού πρώτα έχει επιλέξει το ιδανικό για εκείνον εξομολογητικό σημείο: μια παραλία που του θυμίζει τόσα βιώματα. Μια ακτή όπου μάλιστα εμφανίζεται κατά τη δύση του ηλίου μια φώκια με το μωρό της. Μια γονέας του ζωικού βασιλείου που υπεραγαπά το παιδί της, όπως το ίδιο κάνει και ο Μάνος με το δικό του σπλάχνο. Λατρεύει τον γιο του, είναι το παν για αυτόν, η ζωή του άλλαξε και ομόρφυνε και γέμισε «διαμάντια» από την πρώτη νύχτα που το αγοράκι αυτό ήρθε στο σπίτι και στη ζωή του. Γι’ αυτό και ο Μάνος τον παίρνει μαζί του στην παραλία, παρότι είναι ακόμα ένα βρέφος και του εξομολογείται τα πάντα, την πορεία όλης του της διαδρομής που δεν ήταν κακή αλλά όχι και ανθόσπαρτη, τελικά.

Ο μεσαίος γιος από τους τρεις μιας οικογένειας όπου το γέλιο και η ευτυχία ήταν σχεδόν αμαρτίες, απαγορευμένες απολαύσεις, δεν καταφέρνει να επιτύχει στις εξετάσεις για το πανεπιστήμιο (το απόλυτο μέσο καταξίωσης για έναν μαθητή και την οικογένειά του μαζί…) και φοιτά σε ένα ιδιωτικό κολλέγιο. Βρίσκεται μόνιμα στο στόχαστρο του αυστηρού και άδικου πατέρα του που τον μειώνει διότι ο μεγάλος του αδερφός σπουδάζει στην ιατρική και αποτελεί το μεγάλο καμάρι της οικογένειας. Μέχρι που τον τραυματίζει άσχημα αυτοκίνητο και ο χτύπος από τις πατερίτσες του γίνεται ένα εφιαλτικό άκουσμα στα αυτιά του Μάνου που παλεύει από τη μεριά του να αυτονομηθεί. Παράλληλοι δορυφόροι του η μετέπειτα γυναίκα του η Ελένη και ο κολλητός του φίλος ο Γιάννης. Τα δύο πρόσωπα που θα του δώσουν αγάπη αλλά και θα τον αμφισβητήσουν. Η Ελένη με μια διακοπή κύησης και ο Γιάννης που θα τον χαρακτηρίσει ως «συναισθηματικό βαμπίρ».

Γιατί οι γονείς δείχνουν προτίμηση σε ένα από τα παιδιά που έχουν γεννήσει και γιατί προσβάλλουν το άλλο/τα άλλα; Γιατί μας αγαπάει ένα πρόσωπο και μας ζητάει να είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε την αγάπη του; Γιατί πληγώνουμε αυτόν που μας αγαπάει; Πώς μας κυνηγάει ες αεί μια απροσδόκητη εμπειρία που δηλώνουμε ότι μας εξέπληξε ενώ μέσα μας την περιμέναμε; Πόσο σπουδαία, κορυφαία είναι η σχέση ενός γονιού με το παιδί του ιδίως όταν εκείνος δεν έχει εισπράξει ως μικρός τη δέουσα τρυφερότητα και αποδοχή από τους δικούς του γονείς;

Ο Βλάσης Πασιούδης συνεργάζεται και πάλι με τον Μάνο Θηραίο και δημιουργούν αυτή τη φορά τον μονόλογο με τίτλο Η φώκια σε συνέχεια της άλλης τους παράστασης που είχαμε τη χαρά να απολαύσουμε στην αρχή της φετινής σεζόν των κλειστών θεάτρων. Αναφέρομαι βέβαια στις Λέξεις των άλλων.

Στη Φώκια ο Θηραίος αποδεικνύεται πιο ποιητικός και βαθιά ενδοσκοπικός. Ένας νέος άνθρωπος με τα θετικά του και τα λάθη του θέλει να βάλει, όσο μπορεί, τη ζωή του σε μια τάξη. Τι του συμβαίνει; Πώς ξεκίνησε; Πώς πορεύτηκε; Ποιοι βρέθηκαν γύρω του και πώς τον σημάδεψαν; Μας βγάζει από τους κλειστοφοβικούς χώρους όπου συνήθως λαμβάνουν χώρα οι μονόλογοι και μας πηγαίνει σε μια παραλία με όστρακα (ίσως αχιβάδες…;), βότσαλα – διαμάντια, και «βραχνιασμένα δελφίνια» που τελικά είναι φώκιες, μια μαμά κι ένα παιδί. Εκεί θα ανοίξει διάπλατα την ψυχή του χαρακτήρα που απογυμνώνει και θα μας συστήσει έναν άνθρωπο που δεν είναι ξένος, μάλλον γνώριμος μας είναι σε αρκετά του στοιχεία. Το ίδιο και η Ελένη και ο Γιάννης, το ίδιο και ο πατέρας ίσως και ο φιλόδοξος γιατρός αδερφός του.

Το κείμενο είχε πολλές δυνατές στιγμές και δεν αναφέρομαι μόνο στη σκηνή με την επαφή των δύο φίλων ούτε καν στη συγκλονιστική αποκάλυψη του τέλους. Προσωπικά, με αγγίζουν οι πιο ήρεμες σκηνές σε ένα θεατρικό έργο όπου οι μεγάλες αλήθειες, που ανοίγουν τις φτερούγες τους και αγκαλιάζουν με την απλότητα και την ειλικρίνειά τους τις ψυχές των θεατών, εκφέρονται με λέξεις καθημερινές και όχι βαρύγδουπες χωρίς τη διάθεση για εντυπωσιασμό. Και τέτοια στιγμιότυπα – ατάκες – σκέψεις είχαμε διαρκώς μέσα στο έργο αυτό που ήταν αρκετά εκτενές και μετεωριζόταν ανάμεσα στο πριν και στο τώρα. Τα όστρακα που δεν είναι αχιβάδες (ναι, πώς να ξέρει ένα παιδί της πόλης, των βορείων προαστίων... τη διαφορά;), η σύζυγος – μαμά που ανησυχεί για τη γειτονιά όταν το μωρό τσιρίζει, ο αγώνας ενός ανθρώπου να γίνει «κάτι» κι αυτός κι ας μην έχει περάσει στο πανεπιστήμιο, να κρατήσει υψηλά τη βαθμολογία του για να μην έχει πάτημα να τον κακίσει (πάλι) ο πατέρας του, η ψυχολόγος που εν τέλει δουλεύει σε μπουτίκ και την αποκαλούν με κόμπλεξ πωλήτρια, ο άνθρωπος που σπαταλιέται γιατί δεν ξέρει να αγαπάει τον εαυτό του και τόσες άλλες στιγμές, ανθρώπινες, αναγνωρίσιμες, αληθινές…

Τέλος, μου άρεσε που στην αρχή με το τόσο «ήσυχο» μωρό προοικονομήθηκε η κατάληξη.

Μπράβο στον Βλάση Πασιούδη που απέδωσε τον άντρα αυτό με τέτοια φυσικότητα, τέτοια ροή, που δεν έπεσε σε υπερβολές ύφους αρχαίας τραγωδίας, που δεν κούρασε, που χρησιμοποίησε σωστά τις εκφράσεις του προσώπου του και την κίνησή του εν γένει για τον νέο και τόσο διαφορετικό του ρόλο.

Πολύ ωραία τα σκηνικά, βρεθήκαμε πράγματι νοερά σε μια παραλία με ένα μωρό, άριστο βρήκα και το κοστούμι που μαζί με τα γυαλιά και τη βέρα στο δεξί έχτισαν την εικόνα του συζύγου – μπαμπά – εργαζόμενου.

Λοιποί συντελεστές:

Σχεδιασμός Φωτισμών: Βλάσης Πασιούδης, Μάνος Θηραίος

Σκηνικά: Γιάννης Βουρουτζής

Μουσική & Ambient Sounds: Γρηγόρης Λιόλιος

Φωτογραφίες & Video: Κώστας Ταξιντάρης, Βλάσης Πασιούδης, Ανδριάννα Στρωματιά

Δημιουργικό/Μακέτες: Ανδριάννα Στρωματιά

Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble

Παραγωγή: Θηραϊκά Θέατρα