ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: LOST & FOUND

 

LOST & FOUND

της Nalini Vidoolah Mootoosamy

 

Θέατρο «ALTERA PARS»

Μεγάλου Αλεξάνδρου 123, Κεραμεικός

Μετάφραση και σκηνοθεσία: ΠΕΤΡΟΣ ΝΑΚΟΣ

 

Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Πέτρος Νάκος, Δημήτρης Δρακόπουλος, Νίκος Αξιώτης, Αγγελική Κοντού, Σάκης Σιούτης, Άντα Κουγιά

 

 

Αναλύει η Μαρίνα Αποστόλου την παράσταση της Κυριακής 15 Φεβρουαρίου 2026 (στις 8.30 μ.μ.)

 

«ΚΑΜΙΑ ΦΟΡΑ ΜΙΑ ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΑ ΑΞΙΖΕΙ ΟΣΟ ΧΙΛΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ»

 

Η υπόθεση του έργου όπως δίδεται στο δελτίο τύπου της παράστασης:

Σε ένα μακρινό αεροδρόμιο, κάποιου «δημοφιλούς εξωτικού προορισμού», ένα ζευγάρι  Ευρωπαίων τουριστών χάνει τις αποσκευές του. Το ατυχές αυτό γεγονός, θα μετατρέψει τις πολυαναμενόμενες διακοπές του σε έναν ταραχώδη εφιάλτη, με απρόσμενη κατάληξη.

Ταυτόχρονα, σ’ ένα ευρωπαϊκό hotspot -που θυμίζει πολύ αυτά της χώρας μας- ένας παράτυπος μετανάστης κρατείται έγκλειστος προκειμένου να ταυτοποιηθεί και στη συνέχεια -το πιθανότερο- να απελαθεί. Ο τόπος προέλευσης πρέπει οπωσδήποτε να αποκαλυφθεί, αν θέλουν οι αρχές του τόπου να επιτύχουν την αποστολή τους: να προστατεύσουν τη χώρα, να τη διατηρήσουν «καθαρή» και ασφαλή, από τις εισροές των παράτυπων μεταναστών.

Ο μετανάστης γνωρίζει πολύ καλά πως αν καταφέρει ν’ αποκρύψει τον τόπο καταγωγής του, το δικαίωμα «στο όνειρο για μια καλύτερη ζωή» παρατείνεται…. Σε κάθε περίπτωση, «πίσω δε θέλει να γυρίσει», «δεν μπορεί να γυρίσει πίσω». Αυτό είναι που τον οπλίζει με σθένος και αντοχή για να αντέξει σε όλες τις πιέσεις που θα του ασκήσουν. Σύντομα όμως, ο φόβος, η εξάντληση και η βία –σωματική και ψυχολογική– θα τον οδηγήσουν  στην κατάρρευση.

Οι δύο ιστορίες που κινούνται παράλληλα, συναντιούνται στο τέλος, πυροδοτώντας δραματικές εξελίξεις.

Ο Πέτρος Νάκος είναι ένας καλλιτέχνης που δεν επιλέγει τυχαία τα έργα που ανεβάζει. Κι αυτό γιατί, τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον που προσωπικά τον παρακολουθώ πιο τακτικά, δεν αρκείται στις «σίγουρες» λύσεις, γνωστών και κλασικών έργων που θα του εξασφαλίσουν ένα γεμάτο θέατρο αλλά τολμά να ανακαλύπτει και να δίνει ζωή σε έργα εντελώς ανοίκεια στο κοινό καθότι μη γνωστά αλλά εντελώς οικεία από την άλλη και σημαντικά σε αυτό καθώς πραγματεύονται θέματα που το αφορούν συντριπτικά.

Μέσω λοιπόν του έργου Lost & found ο λόγος γίνεται για το πόσο εύκολα ένας άνθρωπος γίνεται «ξένος», ανεπιθύμητος, παρείσακτος, σχεδόν παράσιτο αποδιοπομπαίο.

Ένας μετανάστης από χώρα του τρίτου κόσμου που κυριολεκτικά έχει περάσει μέσα από χίλια κύματα για να βρεθεί στην δυτικό κόσμο της υποτιθέμενης για εκείνον Γης της Επαγγελίας σε παράλληλη δράση με έναν Ευρωπαίο που θα βρεθεί σε εξαιρετικά δυσμενή θέση κατά τη διάρκεια των διακοπών του κι αυτό λόγω μιας χαμένης βαλίτσας απλά! Τόσο εύκολα…

Κι ενώ το έργο καταγγέλλει τη δυστυχία των ανθρώπων στην Ανατολή που έρχονται αντιμέτωποι με πολέμους, ακραία φτώχεια, απελπισία και δουλεμπόριο αλλά και Δυτικούς που θεωρούν πως η ευτυχία κρύβεται στα μακρινά εξωτικά ταξίδια παρουσιάζοντας ταυτόχρονα τα άχαρα επαγγέλματα όσων καλώς ή κακώς εργάζονται στα σώματα ασφαλείας και μέσω της καθημερινής έντονης τριβής και φθοράς σκληραίνουν και γίνονται απάνθρωποι χωρίς αυτή να είναι η αληθινή τους βάση και αφετηρία, εμένα μου ήρθε στο μυαλό η πασίγνωστη ρήση του Ζαν Πωλ Σαρτρ: «Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι ελεύθερος». Όντως, στο παρόν έργο λαμβάνει απολύτως σάρκα και οστά.

Ο μελαμψός μετανάστης έχει επιλέξει να αφήσει την πατρίδα του που προφανώς δεν ήταν πια βιώσιμη ενώ θα μπορούσε να μείνει εκεί και να πεθάνει. Επέλεξε να ταξιδέψει προς τη Δύση, επέλεξε επίσης νωρίτερα να κόψει τη γλώσσα του για να μην είναι σε θέση να μιλήσει ποτέ σε όσους θα τον πιάνανε και θα τον ανέκριναν κάτι που αυξάνει την πιθανότητα μη απέλασής του. Επιλέγει να μην πιει καν νερό όταν ο αστυνομικός έστω και με άσχημο τρόπο του προσφέρει σε μια πολύ ζεστή μέρα. Επιλέγει να πάρει το στυλό του φύλακα και να προσπαθήσει να αυτοτραυματιστεί, να παλέψει να αποδράσει και τέλος να επιχειρήσει και να καταφέρει το απονενοημένο.

Ο Ευρωπαίος τουρίστας πάλι επιλέγει να διαπληκτιστεί στο αεροδρόμιο σαν βλέπει πως η κοινή με τη σύζυγό του βαλίτσα έχει χαθεί. Αντί να διατηρήσει την ψυχραιμία του μέχρι να δει τι μπορεί να πράξει περαιτέρω, αποδεικνύεται παρορμητικός και κλείνεται στο κρατητήριο της χώρας όπου μπορεί οι κανόνες της να μην συμπίπτουν όπως ακούμε στο έργο με της δικής του χώρας. Επιλέγει τη μεμψιμοιρία, την γκρίνια κοινώς, κλείνεται στο δωμάτιό του διότι αποφασίζει να μην βγει καθόλου έξω ούτε από περιέργεια, επιλέγει να βλέπει μόνο τα αρνητικά της όλης υπόθεσης: τη μυρωδιά από τηγανητό ψάρι, το κατ’ ευφημισμό όνομα του ξενοδοχείου τους, το σήμα στο κινητό που δεν υπάρχει ενώ εξυπηρετείται από το wi-fi του. Αντί να ακολουθήσει τη σύντροφό του, εμμένει σχεδόν αρρωστημένα στο να αναζητεί διαρκώς την αποσκευή τους, τηλεφωνεί διαρκώς στην αρμόδια υπηρεσία, αποκαρδιώνεται από την τυποποιημένη και απρόσωπη επικοινωνία. Επιλέγει να θεωρεί τα χρήματα που διαθέτουν λίγα, επιλέγει να εγκαταλείψει τη γυναίκα του μόνο και μόνο για να γυρίσει πίσω, εμπλέκεται εκ νέου σε σύγκρουση στα σύνορα πλέον της χώρας του με τον αστυνομικό που απελαύνει τον πρόσφυγα. Δρα λοιπόν με πλήρη ελευθερία σε κάθε βήμα που κάνει.

Το ίδιο ισχύει για τη γυναίκα – σύντροφο: θέλει και δίνει χίλια ευρώ στους φύλακες για να τους απελευθερώσουν μειώνοντας το αποθεματικό τους, επιλέγει να αντιμετωπίζει θετικά την εκεί διαμονή τους, να αγοράσει ένα κατακόκκινο ρούχο χαρακτηριστικό της περιοχής που θα της ανεβάσει το ηθικό, απολαμβάνει με λίγα χρήματα ένα απλό παγωτό, προτρέπει για μπάνιο τον σύντροφό της, σε καμιά περίπτωση δεν θέλει να επιστρέψει στην πατρίδα τους και επομένως δεν ακολουθεί τον άντρα λέγοντάς του πως η φυγή του θα σημάνει το τέλος της σχέσης τους.

Ο αστυνομικός πάλι εξίσου επιλέγει την κατάχρηση εξουσίας, θα μπορούσε φερειπείν να είναι πιο ανθρώπινος και πιο συγκαταβατικός όπως ο συνάδελφός του που έχει και τον ρόλο διερμηνέα στο σώμα της αστυνομίας. Γίνεται προκλητικός, χυδαίος, ξεπερνάει τα όρια (γδύνει τον μετανάστη) και παρεκτρέπεται με ανυπόστατα σενάρια όπως αυτό του ότι ο τουρίστας και ο μετανάστης γνωρίζονται μάλλον επειδή κοιτάχτηκαν στο αεροδρόμιο.

Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο που δεν στέκεται, κατ’ εμέ, μόνο στη μετανάστευση όποιας μορφής κι αν είναι αυτή, στο πόσο αβίαστα γίνεται ένας άνθρωπος ξένος και στο πόσο εύκολα μπορεί ένα άτομο να εμπλακεί σε δυσάρεστες καταστάσεις. Είναι ένα έργο που εκτός από την άποψη του Σαρτρ που ανέπτυξα παραπάνω, προβάλλει και όλη την ουτοπία του ψευδούς ονείρου: ο Δυτικός Κόσμος που δεν είναι σαν τον Ανατολικό, οι ελπίδες που τελικά βγήκαν φρούδες, τα μακρινά ταξίδια τα πολυέξοδα, τα φανταστικά, το να βρει ένας άνθρωπος απλά το δίκιο του ακόμα και η τεχνολογία και το κατά πόσο καλύπτει τις ανάγκες μας στο εκατό τοις εκατό.

Ως γνωστόν, το θέατρο ALTERA PARS διαθέτει το πλεονέκτημα του χώρου που του επιτρέπει τη δράση σε ποικίλα σημεία (αεροδρόμιο, γκισέ, κρατητήριο, δωμάτιο ξενοδοχείου) και κατά συνέπεια την παράλληλη δράση η οποία αποδίδεται αριστοτεχνικά από τον Πέτρο Νάκο, τον οποίο χαιρόμαστε που τον ξαναβλέπουμε και από τη σκοπιά του ηθοποιού καθώς ερμηνεύει τον Ευρωπαίο τουρίστα.

Εξαιρετικός ο Νίκος Αξιώτης ως μετανάστης, μπράβο του ειδικά για τη σκηνή που αναγκάζεται να γυμνωθεί – άριστη κίνηση πάνω στη σκηνή ως βουβό πρόσωπο με εσωτερική όμως φωνή.

Ο Δημήτρης Δρακόπουλος ήταν πολύ εύστοχος ως αστυνομικός – τραμπούκος ας πούμε. Του πήγε γάντι ο ρόλος, πραγματικά.

Η Αγγελική Κοντού, πάντα δυνατή σε ό,τι κι αν υποδύεται, έδωσε τη διάσταση της θετικής επιλογής στη ζωή και της προσαρμογής στα νέα έστω και απρόοπτα δεδομένα.

Συμπαθητικός ο Σάκης Σιούτης ως αστυνομικός και διερμηνέας, έδωσε κι εκείνος μέσα από το στίγμα του την ελευθερία του ατόμου που τελικά, από την πλευρά του Γάλλου φιλόσοφου, δεν μπορεί να αποφευχθεί.

Μικρό αλλά καθοριστικό ρόλο τον οποίο απέδωσε τέλεια είχε η Άντα Κουγιά ως ψυχίατρος που ασχολείται όπως ακούμε με «τα μυαλά και τις ψυχές των ανθρώπων» και ξέρει τι πρέπει να πει και τι όχι σε ποιον και γιατί. Και ξέρει πως ένας άνθρωπος δεν είναι ποτέ κατά βάση «κακός».

Λοιποί συντελεστές:

Σκηνικά- Koστούμια: Αltera Pars

Σύνθεση ηχοτοπίων – Βοηθός σκηνοθέτη Ά: Aγγελική Κοντού

Βοηθός σκηνοθέτη Β’: Χαρά Νικολάου

Ηχοληψία – Βοηθός παραγωγής Α’: Διονύσης Μανιώτη

Βοηθός παραγωγής Β’: Άρης Κουκάς

Επεξ/σία ήχων: Aναστασία Ντανάκα

Κατασκευές σκηνικών: Στέφανος Λώλος – Θωμάς Σιαμπέκας

Video παράστασης: Ιωσήφ Τοπαλιάν

Φωτογραφίες: Παναγιώτης Μητσέας – Αγγελική Κοντού

Eπικοινωνία: Le Canard qui Parle / lecanardpr@gmail.com

Παραγωγή: Αltera Pars 2025-2026

VIDEO: https://www.facebook.com/reel/1421305546298078