ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: Η ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΜΥΓΑΣ

 

Η ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΜΥΓΑΣ

της Βαλεντίνας Παπαδημητράκη

Θέατρο «ΡΕΚΤΙΦΙΕ» (Φουαγιέ)

Κωνσταντινουπόλεως 119, Κεραμεικός

 

Σκηνοθεσία: Τάσος Καρακύκλας

 

Με τους: Σοφία Λιάκου & Τάσος Καρακύκλας

 

Αναλύει η Μαρίνα Αποστόλου την παράσταση του Σαββάτου 31 Ιανουαρίου 2026 (στις 19.00)

 

«ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΥΤΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΦΕΥΓΩ ΕΓΩ…

ΠΕΡΑΣΤΙΚΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ, ΟΠΩΣ ΛΕΜΕ ΠΕΡΑΣΤΙΚΑ…»

 

Πολλές φορές μια αργοπορία, μια αναβολή ίσως και ματαίωση αποτελεί την ευκαιρία μιας εκ βαθέων αναθεώρησης.

Η Βαλεντίνα Παπαδημητράκη γράφει τη Σκιά της μύγας και μέσα από τον μονόλογο μιας ιδιοκτήτριας διαμερίσματος βραχυχρόνιας μίσθωσης συζητάει με τρόπο απλό, στρωτό, ήρεμο, ποιοτικά κωμικό και εξαιρετικά εύστοχο το φαινόμενο του υπέρμετρου τουρισμού που ταλανίζει την Ελλάδα και δη την Αθήνα ως πρωτεύουσα μιας χώρας που η βαριά της βιομηχανία είναι διαχρονικά ο τουρισμός.

Η αναμονή των πελατών για την υποδοχή και την παράδοση των κλειδιών στο καφενείου του Σταύρου που βρίσκεται κάτω από το διαμέρισμα δίνει διέξοδο στην εξομολόγησή της με ακροατή τον Σταύρο, πρόσωπο βουβό που εργάζεται για να εξυπηρετήσει τους Βορειοευρωπαίους πελάτες του. Η ίδια, τουρίστρια και εκείνη, επιτέλους, χάρη στο εισόδημα που της προσφέρει η εκμετάλλευση του ίδιου του σπιτιού όπου διαμένει, με μια βαλίτσα στο χέρι, ένα καπέλο και ένα κινητό φορτωμένο με όλες τις απαραίτητες τουριστικές εφαρμογές, σκιαγραφεί χωρίς φωνές, στόμφο και διαμαρτυρίες το τοπίο του τουρισμού και της παρακμής στην Ελλάδα. Μέσα από αυτό διαφαίνεται η κατάπτωση και η έλλειψη αισθητικής που πλαισιώνουν το φαινόμενο αλλά και καταδεικνύεται το κενό αυτού του δραματικού προσώπου που έχει αφήσει πίσω του το κακό παρελθόν και αγωνιά να απολαύσει το παρόν μέσα από συνεχείς αποδράσεις. Μπορεί όμως να μείνει πίσω το τι ζήσαμε; Ή το παρελθόν και οι μυρωδιές του, τα γεγονότα του, η βασανιστική του θύμηση έρχονται και τονίζουν τον χαμένο χρόνο, τα πρόσωπα που μας καταπίεσαν, τη ζωή που δεν χαρήκαμε;

Είναι η λύση για τη διαφύλαξη της ψυχής μας η αποστασιοποίηση; Η ουδετερότητα; Το να μένουμε επιφανειακοί και απρόσωποι; Η γυναίκα της ιστορίας μας αυτό έχει επιλέξει. Ποτέ δεύτερος πελάτης την ίδια φορά στο σπίτι της! Που δεν είναι καν δικό της καθότι ο «σύζυξ», όπως ειρωνικά αποκαλεί τον μεταστάντα άντρα της, φρόντισε από πολύ νωρίς να μεταβιβάσει στον γιο της. Είναι η λύση η διαρκής φυγή, τα ατελείωτα μοναχικά ταξίδια, η μοναξιά εν γένει για την ψυχική μας σωτηρία, για την απόκτηση όσων δεν είχαμε ποτέ; Η συμπόρευση με τους πολλούς, η αντιγραφή των πράξεων και των επιλογών που κάνουν οι άλλοι; Το να ακολουθούμε τη μόδα, το ρεύμα; Για να κερδίσουμε και να μην χάσουμε; Όπως οι άλλοι έτσι κι εμείς. Σαν τους τουρίστες που ακούμε στη Ρόδο, υπό μορφή προβατοποίησης, με βραχιολάκια στα χέρια, στυλ «all inclusive» να θαρρούν ότι βρίσκονται στην κοντινή ωστόσο Τουρκία και που όμως λίγη σημασία έχει στ’ αλήθεια, αφού, όπως επιτυχημένα σχολιάζει η επιχειρηματίας και ταξιδιώτισσα του έργου «είναι σαν να ρωτάς έναν πεινασμένο σκύλο αν προτιμάει κροκέτες από χοιρινό ή από μοσχάρι…»

Οι τουρίστες ίσως είναι οι πιο ξέγνοιαστοι άνθρωποι στον κόσμο. Και πράγματι, ο κόσμος θα ήταν πολύ χαλαρός και πιο χαμογελαστός, αν όλοι του οι κάτοικοι με έναν μαγικό τρόπο ήταν τουρίστες. Άτομα δηλαδή που κόβουν βόλτες, τους διέπει ανεμελιά, δοκιμάζουν τοπικά προϊόντα που δεν υπάρχουν στη χώρα τους, τοποθετημένα σε ειδικές ελκυστικές συσκευασίες… Όταν είσαι τουρίστας, διάγεις μια άλλη ζωή, περιπετειώδη, βγάζεις διαρκώς φωτογραφίες για «παγώσεις τον χρόνο», να βγεις από τη ζωή που ζεις στη χώρα σου και να περάσεις για λίγες μέρες μια έτερη ζωή, σαν «ρούχο δανεικό…» Η έλευσή τους επηρεάζει την οικονομία, δίνει ώθηση στο άνοιγμα νέων μαγαζιών (όπως λ.χ. το πλυντήριο ρούχων στη γειτονιά με κάτι τεράστια μηχανήματα που χωράνε και τον Σταύρο ολόκληρο μέσα μαζί με τα ρούχα του, όπως ακούμε χαρακτηριστικά), μεταβάλλει το τοπίο της πόλης, αλλοιώνει την εικόνα του, το μεταμορφώνει ολοσχερώς μαζί με την ψυχολογία του κόσμου.

Η ηρωίδα μας για να φιλοξενήσει τον γιο της, τον μόνο άνθρωπο που της έχει μείνει και σπουδάζει σε άλλη πόλη, πρέπει να ελέγξει τη διαθεσιμότητα του διαμερίσματος στην αντίστοιχη εφαρμογή κρατήσεων. Και αυτός λοιπόν δεν είναι παρά ένας επισκέπτης, ένας φιλοξενούμενος ολίγων πάντα ημερών.

Και να που έρχεται μια στιγμή που ο άνθρωπος αηδιάζει, μετανιώνει, το ξανασκέφτεται, ίσως να μην επιθυμεί στ’ αλήθεια όλο αυτό που υποστηρίζει με τέτοια συνέπεια και συστηματικότητα. Οι πελάτες βιάζουν κατά μία έννοια τον χώρο της, πατάνε στα πλακάκια της, λερώνουν το μπάνιο της, φθείρουν την κουζίνα της… Μολύνουν τον προσωπικό της χώρο με την ίδια να έχει αυτο-περιοριστεί και αρκεστεί στο δωμάτιο υπηρεσίας. Ο άνθρωπος όμως είναι ο κλειδοκράτορας και αυτός ξέρει πώς πρέπει να χρησιμοποιήσει τα κλειδιά. Θα τα δώσει ή θα τα πάρει πίσω; 

Πού φωλιάζει τελικά η ευτυχία; Γιατί δεν την ξετρυπώνουμε ποτέ; Κι αφού τελείωσε η περίοδος της «θανατίλας» και της πίεσης και πλέον υπάρχουν χρήματα, γιατί πάλι κάτι δεν πάει καλά και ανακόπτει τη δίψα για χαρά;

Γιατί ακόμα και να ψεκάσεις με εντομοαπωθητικά νέας γενιάς οι μύγες επιβιώνουν και μάλιστα κάνουν και σκιά;

Είναι εντυπωσιακό αλλά οι μύγες, αυτά τα όχι συμπαθή αλλά πάντα παρόντα και ενοχλητικά έντομα, έχουν συμπεριληφθεί στον τίτλο διάφορων θεατρικών έργων. Οι μύγες του Ζαν Πωλ Σαρτρ, Η κωμωδία της μύγας του Βασίλη Ζιώγα, Οι ψόφιες μύγες της Μαρίας Δριμή και τώρα το τόσο καλογραμμένο κείμενο Η σκιά της μύγας της Βαλεντίνας Παπαδημητράκη. Δεν έχουμε πολλά δραματικά κείμενα γύρω από τη θεματική που θίγεται στο παρόν έργο (μαζί με τις τόσες επιμέρους ιδέες) και αυτό από μόνο του το καθιστά πρωτότυπο και ενδιαφέρον αλλά και σημαντικό χάρη στον προβληματισμό που προσφέρει.

Η ηθοποιός Σοφία Λιάκου έπαιξε νατουραλιστικά σχεδόν τη γυναίκα του έργου, θαρρείς πως όντως είναι το πρόσωπο που συνέλαβε η διάνοια της Β.Π.. Ψύχραιμη ερμηνεία, με ροή, συνέχεια, μας έδωσε το στίγμα του ανθρώπου που όπου και να πάει δεν θα βρει ησυχία. Ακόμα και αν αυτό το μέρος είναι η Βιέννη και η ίδια είναι μια άλλη πριγκίπισσα… Δίπλα της ο σκηνοθέτης της παράστασης, Τάσος Καρακύκλας, ως Σταύρος που την ακούει στωικά, ενώ σερβίρει τους τουρίστες που ετοιμάζονται για το Σούνιο – «must» προορισμό για όποιον ξένο έρχεται στην Αθήνα. Γνωρίζονται χρόνια, έχουν οικειότητα, είναι γείτονες και μαζί παρακολουθούν αλλά και συμμετέχουν στη διαμόρφωση της κατάστασης που περιγράφεται.

Στο φουαγιέ του καλλιτεχνικού χώρου του Κεραμεικού «ΡΕΚΤΙΦΙΕ» σε μια site specific (δηλαδή σε φυσικό χώρο) παράσταση, κάθε Τετάρτη και Σάββατο.

 

 

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Η Σ Κ Ι Α Τ Η Σ Μ Υ Γ Α Σ

μονόπρακτο για δύο ηθοποιούς σ' ένα καφενείο

κάθε Τετάρτη και Σάββατο στις 19:00

έως 28 Φεβρουαρίου 2026

στο Reκτιφιέ- Κέντρο Έρευνας Μεικτών Παραστατικών Τεχνών Κωνσταντινουπόλεως 119, Κεραμεικός

Εισιτήρια: https://www.ticketservices.gr/.../i-skia-tis-mygas-rektifie/

Τ Α Υ Τ Ο Τ Η Τ Α Τ Η Σ Π Α Ρ Α Σ Τ Α Σ Η Σ

Κείμενο: Βαλεντίνα Παπαδημητράκη

Σκηνοθεσία: Tasos Karakyklas

Μουσική: Fotis Siotas

Κοστούμια: Vaso Giareni

Φωτογραφίες: Aghelidis Stelios, Σίμος Γιαννάκος, Vasilis Karadatkos

Video: Βασίλης Καραδάτκος

Γραφιστικά: Γιώργος Χατζάκης

Οργάνωση παραγωγής: Βαλεντίνα Παπαδημητράκη

Επικοινωνία: Natasa Pappa

Ερμηνεία: Sophia Liakou

Στον ρόλο του καφετζή ο Τάσος Καρακύκλας.

Παραγωγή: Θέατρο Του Παπουτσιού Πάνω Στο Δέντρο

Το κείμενο του έργου κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική / Kapa Publishing House με επίμετρο της Georgina Kakoudaki.

Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=DRy26_2KKEU